ترک پوستی یا استرچ مارک (stretch marks) یا استریا خطوطی هستند که به صورت اسکار روی پوست ظاهر می شوند و بیشتر در قسمتهایی مثل شکم، ران، بازو و سینه ظاهر میشوند. این ترکهای عمودی روی پوست در ابتدا رنگ بنفش یا قرمز دارند و بهمرور زمان کمرنگ و نقرهای میشوند. این سؤال برای بسیاری از افراد به وجود آمده است که علت ترک های پوست چیست و چرا در پوست به وجود میآید و آیا راه درمانی برای ترک پوستی وجود دارد؟
این ترکها در خانمها و در زمان بارداری، معمولاً در سه ماهه آخر روی شکم ایجاد میشود. اما این تنها جایی نیست که دیده شود. روی پستانها، لگن، کمر، باسن و ران نیز دیده میشود که به استریا گراویداروم مشهور است. در این مقاله از مجله کیاوین قصد داریم شما را با روشهای پیشگیری از استرچ مارک و درمان آن آشنا کنیم.
علت ایجاد ترک پوستی، نشانهها و روش های جلوگیری از خطهای روی پوست
ترک پوستی معمولاً به دلایل مختلفی به وجود میآیند. در این بخش ابتدا به نشانه های ترک پوستی و سپس به بررسی دلایل ایجاد استرچ مارک میپردازیم تا بدانیم چگونه میتوان از آنها جلوگیری کرد یا آنها را کاهش داد.
علائم و نشانههای استرچ مارک
ترک پوستی، معمولاً به شکل خطوط باریک و نوارهایی بر روی پوست ظاهر میشوند. این نشانهها ابتدا به رنگ قرمز یا بنفش نمایان میشوند و به مرور زمان رنگ آنها کمرنگتر و به سفید یا نقرهای تغییر میکند و گاهی با خارش یا سوزش همراه است.
این مشکل در همه نقاط از بدن پدیدار نمیشود بکله در نقاطی مانند بازوها، زیربازوها، پستانها، کمر، ران داخل و خارج، باسن، شکم و به طور کلی بیشتر در نواحی که پوست به علت کشش زیاد دچار تغییر میشود، ظاهر میگردند.
دلایل ایجاد استریا و روش های پیشگیری از آن
دلیل به وجود آمدن استریا کشیدگی پوست و بالا رفتن کورتیزون در سیستم بدن است. اختلال در هورمون کورتیزون باعث میشود پوست شما حالت ارتجاعی مانند خود را از دست بدهد. در ادامه به دلایل ایجاد خطوط عمودی روی پوست می پردازیم:
ترک پوست ناشی از کاهش وزن یا افزایش وزن
زمانی که در مدت کوتاهی وزن خود را افزایش دهید، کشش زیادی به پوست وارد میشود و ترک پوستی به وجود میآید. بعضی از ورزشکاران خصوصا آقایان به دنبال این هستند که هر چه سریعتر بدنی عضلانی بسازند به استفاده از داروهای هورمونی و استروئید رو می آورند. استفاده از این داروها باعث افزایش ناگهانی حجم عضلات می شود. در نتیجه افزایش وزن و حجم بدن در مدت زمان کم منجر به ایجاد ترک پوستی میشود.
به همین ترتیب وقتی وزن زیادی در مدت زمان کوتاهی از دست می دهید، فشار زیادی به پوست وارد شده و موجب ترک پوستی می شود.
پس اگر میخواهید وزنتان را افزایش یا کاهش دهید باید تدریجی و زیر نظر یک مشاور این کار را انجام دهید تا ترکها در پوست بدن شما به وجود نیاید.
ترک بارداری
بارداری یکی از اصلیترین عواملی است که باعث استریا میشود. با افزایش سریع وزن و کشیده شدن پوست، این ترکهای عمودی بیشتر در نواحی شکم و ران بروز میکنند.
توصیهای که به خانمها در زمان بارداری میشود این است که از اضافه وزنهای بیمورد و بیش از حد با تغذیههای نامناسب جلوگیری کنند. انجمن بارداری آمریکا (american pregnancy association) توصیه میکند همیشه سعی کنید پوست حداکثر قابلیت ارتجاعی خود را در طول بارداری حفظ کند. این امر با حفظ رطوبت و لطافت پوست در هر زمان به دست می آید.
نقش ژنتیک در ایجاد ترک روی پوست
آیا وراثت میتواند در ایجاد استریا نقش داشته باشد؟ بله وراثت و ژنتیک نیز در ایجاد این مشکل نقش دارند. اگر والدین شما ترکهای پوستی داشته باشند حتی با وجود امتحان کردن همه راههای درمان باز هم ممکن است اثر خط های عمودی در بدنتان پیدا شود.
استرس و ترک پوستی
یکی از دلایل ایجاد استریا میتواند تغییر در سطح هورمونهای بدن ناشی از استرس باشد. داشتن سبک زندگی سالم و به دور از اضطراب را فراموش نکنید.
تغذیه و تاثیر آن بر خطهای روی پوست
تغذیه مناسب و مصرف مواد مغذی میتواند به جلوگیری از بروز ترک های شکمی کمک کند. ویتامینهای A، C و E برای سلامت پوست مفید هستند و به استحکام و کشسانی پوست کمک میکنند.
بیشتر بخوانید: با ویتامین ها بدرخشید، ویتامین های ضروی برای داشتن پوست جوان و سالم
راههای درمان ترک پوستی چیست؟
درمان ترک پوستی اگر در همان مراحل اولیه که به آن زمان طلایی میگویند، صورت نگیرد رنگ آن از صورتی و قرمز به سفید تغییر خواهد کرد. این ترکها به مرور زمان ممکن است کم شود ولی احتمال اینکه بدون درمان خود به خود بهبود پیدا کند بسیار کم است. در ادامه روشهای درمان ترک پوستی را شرح میدهیم.
درمان خانگی ترک پوست
ماسک های خانگی برای بهبود ترک بدن
برای کاهش استریا، روشهای خانگی موثری وجود دارند. مصرف روغن های طبیعی و ماسکهای حاوی ویتامین به نرم شدن و افزایش الاستیسیته پوست کمک میکند و میتوانند ترکها را به مرور زمان کاهش دهند. چند مورد از ماسک های خانگی برای بهبود خطوط روی پوست در زیر معرفی می شود. استفاده منظم از این ماسکها میتواند به مرور زمان به بهبود ظاهر پوست کمک کند.
ماسک شکر و روغن نارگیل
یک قاشق غذاخوری شکر را با کمی روغن نارگیل ترکیب کنید و آن را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه روی ناحیه ترکها ماساژ دهید. این ماسک به لایهبرداری ملایم پوست کمک میکند.
ماسک سفیده تخممرغ
سفیده تخممرغ سرشار از پروتئین و آمینواسید است که به سفتی و کاهش ترکهای پوستی کمک میکند. سفیده تخممرغ را به آرامی روی پوست بمالید و پس از خشک شدن، آن را با آب سرد بشویید.
ماسک عسل و روغن بادام
عسل و روغن بادام را به مقدار مساوی مخلوط کنید و آن را بر روی ترکها بمالید. این ترکیب به آبرسانی و تغذیه پوست کمک میکند.
ماسک زردآلو
مقداری زردآلوی لهشده را روی خطوط روی پوست قرار دهید. ویتامینهای موجود در زردآلو به کاهش ترکها کمک میکند و پوست را نرم میکند.
ماساژ و ورزش برای کاهش استریا
ماساژ منظم پوست و انجام تمرینات ورزشی سبک میتواند گردش خون را در بدن بهبود بخشد و به کاهش ظاهر ترکهای پوستی کمک کند.
مراقبتهای پوستی و استرچ مارک
استفاده از محصولات مراقبت از پوست مثل کرم ها و لوسیون های مرطوبکننده و آبرسان، با هیدراته نگه داشتن پوست به تقویت پوست به کاهش احتمال بروز استریا و بهبود نوارهای عمودی روی پوست کمک میکند.
بیشتر بخوانید: پوست چرب و همه راههای مراقبت از آن
درمان پزشکی استرچ مارک
استفاده از لیزر
لیزر یکی از روشهای درمانی مدرن است که با تحریک پوست و تولید کلاژن به کاهش این مشکل کمک میکند. این روش ممکن است هزینهبر باشد ولی نتایج خوبی ارائه میدهد.
درمان های دارویی
داروهایی مانند کرمهای رتینوئید و اسید هیالورونیک در بهبود این خطوط موثر هستند. این کرمها با تحریک پوست به بازسازی و افزایش تولید کلاژن کمک میکنند.
سوالات متداول
آیا ترک پوستی ناشی از کاهش وزن درمان قطعی دارد؟
خیر، استریا به طور کامل از بین نمیرود ولی میتوان آن را بهبود بخشید و کمتر کرد. بهترین راه ممکن جلوگیری از به وجود آمدن آن است.
لیزر چقدر در درمان استرچ مارک موثر است؟
لیزر به کاهش ترک پوستی کمک میکند، اما نتیجهگیری به نوع پوست و میزان ترکها بستگی دارد.
خطوط روی شکم و ران در هر سنی بروز میکند؟
بله، نوارهای روی بدن میتواند در هر سنی ایجاد شود، اما در دوران نوجوانی و بارداری شایعتر است.
کدام روغن های طبیعی برای بهبود ترک های پوستی مناسب است؟
ماساژ منظم پوست با روغن های گیاهی از جمله نارگیل و بادام میتواند در کاهش این مشکل موثر باشد.
آیا تغذیه تاثیر مستقیمی بر استریا دارد؟
بله، تغذیه سالم میتواند به کاهش احتمال بروز ترک پوست کمک کند.